Rời văn phòng tập đoàn để đi tìm giá trị thật của nông sản Việt

Từ chiếc bàn làm việc trong cao ốc đến những chuyến đi về vùng nguyên liệu

Có một thời gian dài, tôi bắt đầu ngày mới bằng thẻ nhân viên, thang máy, phòng họp và những bản kế hoạch kinh doanh được trình bày rất chỉn chu. Môi trường tập đoàn cho tôi nhiều thứ: kỷ luật, tư duy hệ thống, cách nhìn thị trường bằng số liệu, cách làm việc với quy trình và trách nhiệm. Tôi biết ơn quãng đường đó, vì nếu không từng đi qua môi trường ấy, có lẽ tôi khó hiểu được một điều rất quan trọng: muốn một sản phẩm đi xa, chỉ có đam mê thôi là chưa đủ.

Nhưng càng đi làm lâu, trong tôi càng xuất hiện một câu hỏi lặng lẽ. Tại sao có những người nông dân làm ra sản phẩm rất tốt, rất thật, nhưng lại luôn ở thế yếu khi bước vào thị trường? Tại sao trái cây ngon, đặc sản quý, nông sản sạch lại nhiều lần bị định giá thấp hơn công sức của người làm ra nó? Câu hỏi đó không đến từ sách vở, mà đến từ ký ức gia đình. Tôi sinh ra trong một gia đình thuần nông miền Tây, từng chứng kiến cha mẹ vui buồn theo từng mùa vụ, từng chuyến thương lái, từng lần nông sản rớt giá.

Lý do tôi rời văn phòng không phải là để chạy theo một giấc mơ lãng mạn

Nhiều người nghĩ rời bỏ công việc văn phòng để khởi nghiệp nông sản là một lựa chọn cảm tính. Với tôi, đó là một quyết định được cân nhắc rất lâu. Tôi không rời đi vì ghét môi trường chuyên nghiệp. Ngược lại, chính môi trường đó đã dạy tôi rằng mọi giá trị tốt đều cần một hệ thống đủ tốt để bảo vệ. Một trái dâu tằm ngon, một hũ siro atiso đỏ chỉn chu, một gói đặc sản vùng miền tử tế sẽ khó đứng vững nếu thiếu tiêu chuẩn chất lượng, nhận diện thương hiệu, câu chuyện sản phẩm, kênh phân phối và dịch vụ hậu mãi.

Tôi rời văn phòng vì muốn bước ra gần hơn với nơi bắt đầu của sản phẩm. Tôi muốn nhìn tận mắt vườn trồng, muốn nói chuyện với bà con, muốn hiểu một mẻ hàng tốt được tạo nên từ những công đoạn nào. Tôi muốn biết vì sao có mùa nguyên liệu đẹp, có mùa lại hao hụt; vì sao cùng một sản phẩm nhưng cách sơ chế, bảo quản và vận chuyển khác nhau có thể làm thay đổi hoàn toàn trải nghiệm của khách hàng. Những điều đó không thể hiểu hết nếu chỉ nhìn bảng báo cáo.

Khởi nghiệp với Bách Nông Sản, tôi không xem mình chỉ là người bán hàng. Tôi xem mình là người đứng giữa hai đầu: một đầu là vùng nguyên liệu, một đầu là bàn ăn của gia đình thành thị. Làm sao để người mua nhận được sản phẩm xứng đáng với số tiền họ bỏ ra. Làm sao để người làm nông có thêm cơ hội được nhìn nhận đúng giá trị. Với tôi, đó là hành trình Từ vườn đến bàn ăn, không phải khẩu hiệu đẹp để nói cho hay, mà là trách nhiệm phải làm mỗi ngày.

Tư duy kinh doanh hiện đại: không làm mất đi cái hồn truyền thống

Tôi tin rằng nông nghiệp truyền thống có một tài sản rất lớn: sự tử tế của người làm ra sản phẩm. Đó là kinh nghiệm mùa vụ, là đôi bàn tay quen đất, là cách người nông dân hiểu cây trái bằng cảm giác và năm tháng. Nhưng trong thời đại mới, chỉ giữ cái tốt trong lòng là chưa đủ. Giá trị tốt cần được đo lường, ghi nhận, đóng gói, truyền thông và phân phối đúng cách.

Tư duy kinh doanh hiện đại không có nghĩa là làm mọi thứ trở nên lạnh lùng. Với tôi, hiện đại là biết chuẩn hóa quy trình nhập hàng, biết kiểm tra chất lượng theo từng lô, biết quản lý tồn kho, biết kể câu chuyện thương hiệu một cách trung thực, biết xây dựng niềm tin bằng trải nghiệm lặp lại. Một sản phẩm ngon hôm nay phải tiếp tục ngon ở lần mua sau. Một lời giới thiệu hôm nay phải chịu được kiểm chứng vào ngày mai. Bởi trong ngành thực phẩm, Chất lượng là danh dự.

Giá trị nông nghiệp truyền thống cho ta phần gốc. Tư duy kinh doanh hiện đại cho ta phần thân và cành. Nếu chỉ có phần gốc mà không biết phát triển, sản phẩm dễ bị kẹt trong phạm vi địa phương. Nếu chỉ có phần hiện đại mà thiếu gốc rễ, sản phẩm dễ trở thành một món hàng vô hồn. Tôi chọn đi trên con đường kết hợp cả hai: giữ sự thật thà của nông sản, nhưng đưa nó vào một hệ thống bán lẻ có tiêu chuẩn.

Sự khác biệt nằm ở cách nhìn về lợi nhuận và uy tín

Khi còn làm trong tập đoàn, tôi học được rằng lợi nhuận là chỉ số sống còn của doanh nghiệp. Điều đó không sai. Nhưng khi bước vào nông sản, tôi hiểu thêm rằng lợi nhuận chỉ thật sự bền khi đi cùng uy tín. Một đơn hàng có thể mang lại doanh thu trong ngày, nhưng uy tín mới giữ được khách hàng trong nhiều năm. Người kinh doanh thực phẩm không thể chỉ hỏi “bán được bao nhiêu”, mà còn phải hỏi “người mua có yên tâm dùng cho gia đình họ không”.

Với tôi, kinh doanh hiện đại là biết tính toán rõ ràng, nhưng không đánh đổi phần tử tế. Giá nhập phải hợp lý để người làm ra sản phẩm còn động lực tiếp tục. Giá bán phải phù hợp để khách hàng cảm thấy xứng đáng. Bao bì phải đẹp, nhưng nội dung bên trong phải thật. Truyền thông phải hấp dẫn, nhưng không được thổi phồng quá mức. Đó là nguyên tắc tôi tự nhắc mình mỗi khi chọn một dòng hàng mới cho cửa hàng.

Khởi nghiệp không phải để chứng minh mình khác biệt, mà để làm điều có ích

Tôi không xem việc rời văn phòng là một hành động can đảm quá lớn. Tôi chỉ nghĩ đó là lúc mình cần sống đúng hơn với điều mình tin. Sau nhiều năm làm việc trong môi trường chuyên nghiệp, tôi nhận ra kiến thức kinh doanh sẽ có ý nghĩa hơn nếu nó giúp được những sản phẩm tử tế tìm thấy thị trường tử tế. Khi một sản phẩm vùng miền được đóng gói chỉn chu hơn, kể chuyện rõ ràng hơn, đi vào kệ hàng sạch sẽ hơn, tôi thấy công sức của người làm ra nó được tôn trọng hơn.

Điều tôi theo đuổi không phải là biến nông sản thành một thứ xa lạ với gốc gác của nó. Tôi muốn đặc sản Việt khi bước vào thành phố vẫn giữ được cái tình của đất, cái thật của người làm, nhưng được phục vụ bằng tiêu chuẩn tốt hơn. Đó là lý do tôi thường nói với đội ngũ của mình rằng mỗi sản phẩm đưa tới tay khách hàng phải Gói trọn tâm tình. Không chỉ là tâm tình của người bán, mà còn là tâm tình của người trồng, người chế biến, người đóng gói và người gìn giữ chất lượng.

Đi con đường chậm hơn, nhưng vững hơn

Khởi nghiệp trong ngành nông sản không hề nhẹ nhàng. Có những ngày hàng về không đạt như mong muốn, có những lô phải trả lại, có những kế hoạch phải làm lại từ đầu. Nhưng chính những điều đó giúp tôi càng tin vào con đường mình đã chọn. Làm thực phẩm sạch không thể vội. Làm đặc sản vùng miền càng không thể chỉ nhìn theo xu hướng ngắn hạn. Muốn đi lâu, phải xây từ nền móng: nguồn hàng rõ, quy trình chắc, câu chuyện thật, dịch vụ tử tế.

Tôi vẫn giữ trong mình tinh thần của người từng đi qua môi trường tập đoàn: làm việc có mục tiêu, có số liệu, có kỷ luật. Nhưng tôi cũng giữ phần gốc của một người con miền Tây: quý đất, quý người làm nông, quý bữa cơm gia đình và quý chữ tín. Hai điều đó không mâu thuẫn với nhau. Ngược lại, khi biết đặt đúng chỗ, chúng bổ sung cho nhau rất đẹp.

Sau cùng, lý do tôi rời văn phòng không phải để rời bỏ sự chuyên nghiệp, mà để mang sự chuyên nghiệp về gần hơn với nông sản Việt. Tôi tin một sản phẩm tốt xứng đáng được kể bằng một câu chuyện tốt, được bán bằng một hệ thống tốt và được trao đến khách hàng bằng thái độ tử tế. Đó là cách tôi hiểu về Real food, real value. Thực phẩm thật, giá trị thật, và một con đường kinh doanh đủ bền để không phụ lòng người làm ra nó.